Bir ülkenin geleceği o ülke insanının göreceği eğitime bağlıdır, der Albert Einstein. Herkes için eğitim çok önemli ve şarttır. Tüm başımıza gelenler eğitimin iyi olmamasından kaynaklanır. Herkesin dilindedir eğitim. Eğitim göreceli bir kavram mıdır? Bunu anlamak için insanlara sordum:
Sizce eğitim nasıl olmalıdır?
…
“Bence eğitim bilimsel ve akılcı olmalıdır. Eğitim insanın aklını, becerilerini geliştirmeye yönelik olmalıdır. İlkokuldan sonra çocuklar ilgi ve isteklerine uygun okullarda eğitilmelidir. Eğitimin laboratuvarı doğadır. Dünyada görülen tüm gelişim insan aklından çıkmıştır. Özgürce soru soran, sorgulayan ve kendince bir sonuca varan insanlar yetiştirilmelidir. Kesinlikle boyun eğen kuşaklar yetiştirilmemelidir. Okullarda dini eğitim verilmemelidir. Aile istiyorsa kendi olanaklarıyla dini eğitim aldırabilir. İnanmayan ve ya farklı mezheplerde olan insanların çocuklarına bir mezhebin dersi verilmemelidir.
Eğitim alan insanlar haksızlıklara karşı çıkmalı ve eyleme geçmelidir. Öncelikle öğretmenler bu doğrultuda eğitim almalıdır. Eğitim programları insan hakları, kadın erkek eşitliği esas alınarak hazırlanmalıdır. Toplumsal yaşamın süregitmesi için toplumsal kurallar içselleştirilmelidir. Bu eğitimden geçenler meslek eğitimine alınarak bilgilerinden, becerilerinden toplum olarak yararlanılmalıdır. Geri kalmamızın nedeni akılcı ve bilimsel eğitim veremeyişimizdendir. ”Eğitimin gerçek tek amacı, insanı sürekli sorular sorar bir durumda tutmaktır. (Bishop Creighton)
…
“Küçük yaşta öncelikle Allah korkusu aşılanmalıdır. Dini eğitime üç yaşından itibaren başlanmalıdır. Önce dine inandırmalı; soru sorma, sorgulama olmamalıdır. Yoksa imanları sarsılır, iyi bir mümin olamazlar. Kız erkek ayrı okullarda okumalı asla yan yana getirilmemelidir. İmanın en doğrusu sormadan sorgulamadan inanmak ve dininin gereklerini yerine getirmektir. Okuldan mezun olan her birey Kuran’ı ezberlemeli, hadisleri bilmeli, İslam’ın beş şartını, imanın şartlarını ve otuz iki farzı öğrenip içselleştirmelidir. İbadetlerini eksiksiz öğrenmeli ve ömrü boyunca ibadet etmelidir. Neyi yapıp neyi yapamayacağı din kitaplarında yazar; haramdan, zinadan, hırsızlıktan kaçınan nesiller gereklidir. Ahlakın kaynağı dindir. Dindar nesil yetiştirildi mi ahlaklı nesiller yetişmiş demektir. Dinin emirlerini eksiksiz yerine getirecek kuşaklar yetiştirirsek; hem bu dünyalarını hem öteki dünyalarını kurtarmış oluruz. Hocasına, yöneticisine biat eden nesiller yetiştirilirse kargaşa olmaz. Kendinde olmayanı kıskanmamalı, elindekiyle yetinmeli, şükretmesini küçük yaşta öğrenmelidir. Allah’ın kendisini yaşadığı hayatla sınadığı öğretilmeli, asla isyancı olmamalıdır. Geri kalmamızın nedeni çocuklara dini eğitim veremememizdir. ”Bir insanı ahlaken eğitmeden sadece zihnen eğitmek topluma bir bela kazandırmaktır. (Theodore Roosevelt)
…
“Sosyalizm üzerine eğitirdim. Eğitim programları Karl Marks’ın öğretisi üzerine olurdu. Paranın mülkiyetin, sınıfın olmadığı bir sistem olurdu. Tarımın olduğu yerlerde tarım, deniz kenarlarında balıkçılık, hayvancılık yapılan yerlerde hayvancılık, sanayi bölgelerinde sanayi üzerine eğitim verilmelidir. Evleri iş yerlerine yakın yapılarak işlerine yürüyerek gitmeleri sağlanmalıdır. Gereksinim duyulan diğer meslekler için de yerinde okullar açılır. Beslenme, barınma, sağlık, eğitim ve güvenlik devlet tarafından ücretsiz karşılanır. Herkese aynı para verilir. Çocuklar üç yaşından kendi mahallesinde, köyünde eğitim alır. Geri kalmamızın nedeni sosyalist bir eğitim veremeyişimizdir.” “Dünyanın kurtuluşu sosyalizmdedir. (Karl Marks)
…
“Liberal eğitimden yanayım. Okullarda kendi başlarına zevk alabilecekleri, kişisel mülkiyet ve içsel bir zenginleşme olan değerler duygusu verilmelidir. İdeal olarak, liberal eğitim açık fikirli ve taşralılıktan, dogmalardan, önyargılardan ve ideolojilerden uzak; kendi görüş ve yargılarının bilincinde; eylemlerini yansıtan, toplumsal ve doğal dünyadaki yerlerinin farkında olan kişiler yetiştirilmelidir. Böyle yetişmiş vatandaşı olan ülkeler hızla ileri gider. Öğrencileri kariyerlerine hazırlayan profesyonel ve mesleki bir eğitimin aksine, liberal eğitim öğrencileri boş zamanlarını değerlendirmeye hazırlar. Böyle bir eğitim, bireyin yaşamındaki iç ve dış çatışmaları yönetmesine yardımcı olur. Örneğin, liberal bir eğitim öğrencilerin öz-bilinçli olmalarına ve eylemlerinin ve motivasyonlarının farkında olmalarına yardımcı olmayı amaçlar. Bireyler ayrıca diğer inançlara ve kültürlere karşı daha anlayışlı hale gelirler. İfade, inanç, basın, sivil haklar ve sivil özgürlükler okullarda verilmelidir. Liberal eğitime yeterince yer vermediğimiz için geri kalmış durumdayız.” “Eğitim, ferdin yaşama sanatını idrak edebilmesi için rehber olmalıdır. (A. North Whitehead)
…
“Vatanını, milletini seven nesiller yetiştirirdim. Her birey Türk milliyetçisi olarak yetişir, vatanına milletine hizmet etmek için çalışır. Her ders bozkurt işaretiyle başlamalıdır. Kendi ırkının en üstün ırk olduğuna inandırılırsa kendine güveni olur. Denize düşen dindaşını mı yoksa ırkdaşını mı kurtarırsın, diye sorulduğunda hiç ikirciklenmeden ırkdaşını kurtaran nesiller gereklidir. Türk doğuştan askerdir; askeri bir disiplin içinde eğitilirlerse kimse bize yan bakamaz. At binmeyi, kılıç kuşanmayı, iyi ok atmayı küçük yaşta öğrenmelidirler. Geri kalmamızın nedeni milliyetçi nesiller yetiştiremediğimiz içindir.” Türkler, tarihte oynadıkları rol bakımından, dünyanın birinci milletidir. (Nihal Atsız)
…
Eğitim Atatürk ilke ve inkılapları doğrultusunda olmalıdır. Ne zaman Atatürkçü eğitimden uzaklaştık geri gitmeye başladık. Atatürkçü eğitim içinde vatanseverlik, insan hakları, kadın ve erkek eşitliği, üretim, bilimsel ve akılcı düşünce yer alır. Kısaca yukarıda görüş bildiren tüm arkadaşların beklentilerini kapsar. Her devirde geçerlidir ve sonsuza kadar uygulanabilir. Ne zaman ki Atatürkçü eğitimden uzaklaştık; eğitimde, sağlıkta ekonomide zor günler yaşamaya başladık. Geri gitmemizin nedeni Atatürkçü eğitimden uzaklaştığımız içindir.” Eğitimdir ki bir milleti ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk halinde yaşatır; ya da esaret ve sefalete terk eder. (Mustafa Kemal Atatürk)
ahmet.kocak16@hotmail.com