Anasayfa / Güncel / AYVERDİ VETERİNER KLİNİĞİ UYARDI

AYVERDİ VETERİNER KLİNİĞİ UYARDI

BRUCELLOZİS (BRUSELLA – MALTA HUMMASI)
Ekonomik kayıplarının yanı sıra insan sağlığını da etkilemesi nedeniyle hem dünya ülkeleri hem de ülkemizde, salgın hayvan hastalıkları ile mücadelede ilk sıralarda yer alan zoonoz bir hastalıktır. Bu hastalığı Brucella bakterileri oluşturur.
Brucella Melitensis: Koyun ve keçilerde bu hastalığı oluşturan bakteridir. Sığır, köpek ve insana bulaşırsa hastalık oluşturur
.Brucella Abortus: Sığırlarda bu hastalığı oluşturan bakteridir. Manda, deve, geyik, at, koyun, köpek, domuz ve insan’a bulaşırsa hastalık oluşturur
Brucella Ovis: Koçlarda bu hastalığı oluşturan bakteridir. İnsan ve diğer hayvanlarda hastalık oluşturmaz.
Brucella mikroorganizmaları direkt güneş ışığı, dezenfektanlar, pastörizasyon ve kuru şartlara duyarlıdır. Güneş ışığında 1-12 saatte, 60 oC’de 10 dakikada, 100oC’de hemen ölürler. Atık fötuslarda en az 75 gün ve uterus akıntılarında 200 günden fazla canlı kalabilir.
Brucellozis nasıl bulaşır?
Brusellozis, duyarlı hayvanlara genellikle enfekte hayvanlarla doğrudan temas yoluyla veya enfekte hayvanların akıntılarıyla bulaşık çevreden geçer. Atık yavrular, yavru zarları ve sıvıları, yavru atmış veya doğum yapmış enfekte bir hayvanın vaginal akıntılarının hepsi son derece fazla sayıda enfeksiyöz Brucella mikroorganizmalarını içerir. Hayvanlar bu materyalleri yalayarak veya Brucella etkeni ile bulaşık su ve gıdayı tüketerek enfekte olurlar. Süt, idrar, dışkı ve eklem sıvıları da bakterilerin kaynağıdır. Enfekte boğa ve koçların semenlerinde de etken bulunur ve çiftleşme ile bulaşma olur. Ayrıca enfekte annelerden yavrularına anne karnında veya doğum sonrası enfekte ağız sütü yada enfekte diğer hayvanların sütü ile beslenme sonucu bulaşma görülebilir.
Brucella mikroorganizmaları insanlara çeşitli yollarla bulaşmaktadır. En yaygın bulaşma yolu mikroorganizma ile bulaşık çiğ süt ve süt ürünlerinin (peynir, krema, tereyağı, dondurma vs.) tüketilmesidir. Ülkemizde koyun-keçi sütlerinden yapılan peynirler genellikle hiçbir ısıtma işlemi uygulanmadan yapılmakta ve insanlar için risk taşımaktadır. Enfekte hayvanlar, hayvan karkasları, atık yavru ve atık yapan hayvanların genital akıntıları, idrar ve dışkıları ile doğrudan temas ile bulaşma olabilir. Doğrudan temasta sindirim sistemi ile bulaşma ön planda olmakla birlikte hasarlı deriden ve solunum yoluyla bulaşma da söz konusudur. Hayvan gübresi ile bulaşan sebzelerin tüketimi de insan enfeksiyonlarından sorumlu olabilir.
Hayvan yetiştirenler, veteriner hekimler ve veteriner sağlık teknisyenleri, mezbaha çalışanları, et sanayiinde çalışanlar ve laboratuvar çalışanları brusellozisin bulaşması açısından daha fazla riske sahiptir.
Semptomlar:
Sığırlarda: Dişi hayvanlarda başlıca belirti yavru atmadır. Yavru atma genellikle gebeliğin 5-7 nci aylarında görülür. Gebelik süresini tamamlayarak doğan yavrularda da doğum sonrası hemen ölüm görülebilir. Yavru zarlarının atılamaması ve uterus iltihaplanması sonucu tekrar gebe kalma süresi uzar veya kalıcı kısırlık oluşabilir. Yavru atma ve tekrar gebe kalma aralığının uzaması nedeniyle laktasyon süresindeki değişiklikler sonucu süt verimi azalabilir. Tamamen duyarlı sürülerde atık oranı % 30-80 arasında olabilir. Bütün enfekte hayvanlar yavru atmazlar ve bazı vakalarda atık oranı çok düşük olup hastalık sinsi seyreder.
Bazı hayvanlarda bacak eklemlerinde yangı ve şişlikler görülebilir. Erkek hayvanlarda da üreme organları etkilenir. Enfekte inekler genellikle bir kez yavru atarlar (bu nedenle enfeksiyonun ilk defa girdiği sürülerde atık oranı yüksektir). Ancak bazı hayvanlar daha sonraki gebelikleri süresince de atık yapabilir ve daha sonraki gebeliklerden doğan yavrular zayıf ve sağlıksız olabilir.
Koyun ve Keçilerde: Bu hayvanlarda da başlıca belirti yavru atmadır. Yavru atma genellikle gebeliğin son 2 ayında görülür. Canlı fakat zayıf kuzu doğumu görülebilir. Keçiler enfeksiyona koyunlardan daha duyarlıdır. Keçilerde mikroorganizmaların atık veya doğumu takiben enfekte uterustan atılımı koyunlara oranla daha çok ve uzun sürer. Genellikle 2-3 ay , bazen daha uzun sürebilir. Koyunlarda ise genellikle 3 haftadır. Koyunlarda enfeksiyon kendini sınırlayıcı karakterde olup, enfekte hayvanlar ortalama 6 ay içinde enfeksiyondan doğal olarak ari olmaya bir eğilim gösterirler. Ancak yaklaşık % 20’si daha uzun süre taşıyıcı olabilir.
İnsanlarda: Hastalığın inkübasyon süresi genellikle 1-3 hafta kadardır, bazen birkaç aya kadar uzayabilir. Belirtiler hafif veya şiddetli düzeyde, aniden veya yavaş gelişerek ortaya çıkabilir. Hastalarda sürekli, aralıklı veya düzensiz bir ateş, terleme, kas ve iskelet sistemine olan belirgin etkisinin sonucu olarak yorgunluk, dermansızlık, genel ağrı ve mental depresyon gibi semptomlar görülür. En çok etkilenen eklemler kalça, diz ve dirseklerdir. Bazı hastalarda klinik olarak ürogenital semptomlar belirgindir. Ayrıca mide-barsak, akciğerler, kan yapan organlar, cilt ve nadiren de kalp-damar sistemi ve beyin (menenjit) etkilenir. Brucella mikorganizmaları insanlarda hayvanlardaki gibi özellikle bir düşük etkeni değildir. Bu nedenle bruselloziste insanlardaki düşük riski diğer bakteriyel enfeksiyonların seyrinde görülebilecek düşük riskinden fazla değildir. Erkek hastalarda testis, epididimit ve veziküloseminallere yerleşim sonucu akut orşit, epididimitis gelişimi daha sıktır. Hastalığın süresi birkaç haftadan birkaç aya kadar uzayabilir.
Teşhis:
1.Semptomlara bakılarak Brucellozis ten şüphe edilir. (Özellikle gebeliğin 5. ayından sonra hayvanların yavru atmaları)
2.Atık yavru üzerinde ve plesantasında oluşan nekrotik oluşumları görmek suretiyle.
3.Laboratuar muayeneleri ile.
Tedavi:
1.En yakın Veteriner Hekiminize başvurunuz!
2.Tedavisi çok uzun ve masraflı oluşundan ayrıca kesin sonuç alınamadığından bu hayvanlar teşhis edilir edilmez zorunlu kesime sevk edilirler.
3.Brucellozis ülkemizde ihbarı mecburi ve tazminatlı hastalıklar sınıfındadır.
Hastalığın bulaşmasını önlemek için:
1.Yeni alınacak hayvanların mümkünse “Brucella hastalığından ari” seritifikası olan işletmelerden alınması; Mümkün değilse kan, süt gibi numuneler alarak hayvanlara serolojik testler (Rose Bengal gibi) uygulandıktan sonra alınıp sürüye katılması!
2.Her 6 ayda bir işletmedeki bütün hayvanlardan kan alınarak serolojik testlerle rutin kontroller yapılmalı!
3.Kesinlikle Suni tohumlamaya önem verilmeli! Hayvanların içinde boğa bulundurularak hastalığın yayılmasının önüne geçilmeli!
4.Yavru atan yada şüphelenilen inekler hemen diğer hayvanlardan ayrılarak işletme içinde karantina altına alınmalı gerekli testler uygulanmalı!
5.Bu tarz hayvanların yavru suları, atık yavru, kan vb hastalık bulaştırabilecek akıntı yada parçalar çok acele temizlenmeli , gömülmeli ve bölge dezenfekte edilip kireçlenmeli!
6.Hastalarla yada ürünleri ile temasta olan köpeklerin imha edilmesi yararlı olur!

Hakkında Mustafa TEK

Ayrıca bakın

BELEDİYEDEN GERİ DÖNÜŞÜM ATAĞI

Sarıkaya Belediye Başkanı Ömer Açıkel ve ekibi yine güzel bir projeye daha imza attı. Çağımızda …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir